Dwie technologie, dwa sposoby przygotowania
W druku cyfrowym obraz jest nanoszony bezpośrednio z pliku przez głowice drukujące. Zmiana wzoru nie wymaga przygotowania nowego zestawu sit, choć nadal potrzebne mogą być próbki, ustawienia i korekty pliku. Przykładem urządzenia z tej kategorii jest EFI Reggiani COLORS. Dobór linii do druku cyfrowego obejmuje także przygotowanie materiału i utrwalanie.
W druku rotacyjnym wzór jest przenoszony na tkaninę przez cylindryczne sita, czyli cylindry z perforacją odpowiadającą poszczególnym kolorom. Ich przygotowanie i ustawienie tworzą koszt uruchomienia konkretnego wzoru. EFI Reggiani UNICA jest drukarką rotacyjną przeznaczoną do tkanin i dzianin.
Nakład to nie tylko liczba metrów
Koszt uruchomienia i koszt zaakceptowanego metra
Koszt uruchomienia obejmuje czynności i materiały potrzebne, by rozpocząć produkcję danego wzoru. W rotacji istotnym składnikiem jest przygotowanie sit. Przy druku cyfrowym koszt może obejmować przygotowanie pliku, próbę i dostrojenie parametrów. Konkretne pozycje zależą od zakładu, maszyny i wymagań zamówienia.
Osobno trzeba policzyć koszt zaakceptowanego metra: tkaniny i barwników lub tuszy, czasu maszyny, pracy operatora, przygotowania i wykończenia oraz ewentualnych strat podczas dochodzenia do zgodności. „Zaakceptowany metr” oznacza tu metr, który spełnia ustalone wymagania jakościowe i może trafić do odbiorcy. Sam koszt materiału zadrukowanego nie oddaje pełnej ekonomiki.
Dla krótkiej serii koszt przygotowania może mieć duży udział w całym zleceniu. Przy wzorze powtarzanym w kolejnych zamówieniach przygotowanie można rozliczyć na większą liczbę metrów, jeśli stan sit i niezmieniony projekt pozwalają wykorzystać je ponownie. Kolejny rozruch, ustawienie kolorystyki i kontrolę zgodności trzeba nadal uwzględnić w kosztach. Nie ma uniwersalnego progu metrów, od którego jedna technologia zawsze staje się tańsza.
Rozdrobnienie wzorów i przezbrojenia
Partia o dużym łącznym metrażu może składać się z wielu małych zleceń, różniących się wzorem, kolorem lub podłożem. Taki miks oznacza kolejne przygotowania i przezbrojenia, czyli zmianę konfiguracji maszyny między zadaniami. Dlatego trzeba oceniać nie tylko sumę metrów, lecz także liczbę wzorów, wielkość poszczególnych odcinków i częstotliwość zmian.
Cyfrowy druk może ułatwić obsługę częstych zmian wzoru, bo nie wymaga przygotowania osobnego sita dla każdego projektu. Nie znosi jednak wszystkich przestojów: zmiana materiału, profilu barwnego, parametrów nanoszenia czy procesu utrwalania może nadal wymagać czasu. Rotacja może dobrze odpowiadać powtarzalnemu programowi produkcji, jeśli wzory wracają w dostatecznie podobnych warunkach.
Raport, kolory i powtarzalność
Raport wzoru to odcinek, po którym motyw powtarza się na tkaninie. Przy wyborze technologii trzeba sprawdzić, czy raport wymagany przez projekt da się uzyskać i stabilnie odtworzyć na danym urządzeniu. Znaczenie mają również szerokość robocza, właściwości tkaniny i sposób pasowania, czyli wzajemnego dopasowania położenia nadrukowanych składowych wzoru.
Liczba kolorów wpływa na przygotowanie procesu, ale sama w sobie nie przesądza o wyborze. W druku rotacyjnym kolorom mogą odpowiadać osobne sita; w cyfrowym efekt zależy od konfiguracji tuszy, głowic i profilu barwnego. Przy wymagających projektach należy porównać próbki na docelowym materiale. Ważne są nie tylko zakres dostępnych barw, lecz także jednolitość druku w poprzek i wzdłuż tkaniny oraz powtarzalność odcienia między partiami.
Hiszpańska drukarnia tekstylna wybrała cyfrową EFI Reggiani COLORS ze względu na rozszerzony gamut, jakość i jednolitość druku. To przykład kryteriów, które mogą mieć znaczenie przy doborze urządzenia. Dobór odpowiadał więc wymaganiom wzorniczym. Sam ten przykład nie wyznacza progu opłacalności: do tego potrzebne są dane o zleceniach i kosztach konkretnego zakładu.
Wydajność i proces po drukowaniu
Prędkość podawana dla maszyny nie wystarcza do porównania wydajności dwóch procesów. Porównanie ma sens przy tym samym materiale, wymaganej jakości, szerokości roboczej i zakresie kolorów. Należy także uwzględnić rozruch, przezbrojenia, czyszczenie oraz odsetek produkcji, który przechodzi kontrolę jakości. Nie należy bezpośrednio porównywać wartości w metrach na minutę z wartościami w metrach kwadratowych na godzinę — różnią się jednostką, a rzeczywisty wynik zależy także od szerokości.
Po drukowaniu może być potrzebne utrwalanie barwnika lub tuszu, a następnie pranie. Dokładna sekwencja zależy od zastosowanego systemu barwników lub tuszy, materiału i wymagań użytkowych. Nie wynika automatycznie z tego, czy druk jest cyfrowy, czy rotacyjny. Przed zakupem trzeba więc sprawdzić pełny proces: od przygotowania tkaniny, przez druk, po utrwalenie i wymagane wykończenie. Informacje o tuszach do druku cyfrowego pomogą uwzględnić jeden z elementów tego procesu.
Jak podjąć decyzję
Zbierz dane z reprezentatywnych zleceń i policz oba warianty według tej samej definicji kosztu. Uwzględnij przygotowanie, czas zmian, zużycie materiałów, odpady, wykończenie oraz wymagania odbiorcy. Próbę wykonaj na docelowym podłożu i oceniaj ją według uzgodnionych kryteriów jakości.
Do doboru urządzenia przygotuj:
- metry miesięcznie i rocznie oraz typową wielkość pojedynczego zlecenia;
- liczbę wzorów w partii i częstotliwość ich powrotu;
- wymagany raport, szerokość tkaniny i rodzaj podłoży;
- liczbę kolorów, wymagany gamut oraz tolerancję odcienia między partiami;
- wymagania dotyczące jednolitości, pasowania i jakości po utrwaleniu;
- czas przygotowania, przezbrojenia, drukowania i wykończenia;
- dane o kosztach materiałów, odpadach i metrach zaakceptowanych po kontroli.
Dopiero taki zestaw pozwala wyznaczyć próg opłacalności dla własnego miksu produkcji. Sama etykieta „krótki” albo „duży nakład” nie wystarczy: istotne jest, ile zleceń faktycznie powtarza te same wzory i w jakich warunkach są drukowane.
